Leave Your Message
Vaega o Tala Fou
Tala Fou Fa'aalia

'Tioata' Saina Anamua: O Se Seneturi o Su'esu'ega o Mea Anamua Toe Tusia le Malamalama, I le amataga na Mafai ai e le Zhou Dynasty ona Gaosia Tioata

2025-06-23

A oʻo mai i tioata, e talitonuina o le toʻatele o tagata Saina e tumu i le salamō, auā na mafai e Aikupito anamua, Asia i Sisifo ma Europa ona faia tioata mo se taimi umi, ae foliga mai na faia e Saina i le vaitaimi o Ming ma Qing. Ona o le tele o faʻaaogāga o tioata, o nisi o tusitala o femalagaaʻiga i le taimi e masani ona latou mamanuina ni togafiti e maua ai tupe e ala i le faia o tioata i aso anamua.

Peita'i, e le tele se mea ua iloa o su'esu'ega i mea anamua i le seneturi ua mavae ua fa'aalia ai e le gata ina mafai e Saina anamua ona faia tioata, ae fa'apea fo'i i le amataga o le Zhou Dynasty. O nisi o i latou, e o'o lava i Tioata Manino oloa na maua i tuugamau o le aiga o Cao Cao ma le Malumalu o Famen i Shaanxi i le taimi o le Tang Dynasty. Sosoo ai, se'i o tatou talanoa e uiga i tioata anamua a Saina e ala i mataupu e tolu o su'esu'ega fa'asolopito. O tioata anamua e aofia ai tioata, ae e le gata i tioata e faasino i ai.

 Ata 3.png

Muamua, sa mafai e le Zhou Dynasty ona gaosia tioata

O le aliaʻe mai o tioata e lē o se mea lilo, ae o se taunuuga o le faiga o le gaosiga o ipu omea ma le uʻamea, lea e faʻamamaina ma faʻagasolo i ni oloa tioata e fesoʻotaʻi. O se tasi o ia mea, o le uʻamea o se taunuuga o le gaosiga o ipu omea.

Ona o le mea moni e faapea o le tioata o se mea e leai ni foliga ma e le mautu lona fausaga, e ese mai mea e pei o maa taua masani ma le maa taua. O le mea lea, e le o mautinoa le manaʻoga o le vevela o le ogaumu, ae e iai lona palasitika i totonu o se vaega patino o le vevela. O nisi tagata e faaaogāina le initaneti e talitonu e mafai e Sisifo ona gaosia tioata, ma o lea e faapea ai e mautinoa lava e mafai e le vevela o le ogaumu ona faʻasusuina le uʻamea puaʻa, o se mea sese lea.

E oo lava i le amataga o le Xia Dynasty, ua oo atu le vevela o le ogaumu i Saina i le 1200 tikeri Celsius, ma sa mafai ona fa'amumuina le porcelain anamua. I le taimi lava e tasi, sa matua'i atina'e lelei le pisinisi omea i Saina anamua, ma sa matua'i atina'e fo'i le pisinisi apamemea i le Shang Dynasty. O le mea lea, e le o se mea e le masani ai mo tagata Saina anamua ona mafai ona faia tioata, e ui o oloa tioata muamua na maua i aso nei o le taimi o le Zhou Dynasty. I le ata o lo'o i luga, o lo'o i ai i Saina le tekinolosi fa'a-u'amea seramika fa'aonaponei, lea e feso'ota'i ma le mamanu fa'aonaponei o ogaumu ma e mafai ona ausia le vevela maualuga ma tutusa o le ogaumu fa'avevela.

 Ata 4.png

E silia ma le 100 tioata mata o le dragonfly mai le tioata sodium calcium silicate na eliina mai le tuugamau o Zeng Houyi i Suizhou, Hubei. O le mea lea, e talitonu le toʻatele o tagata atamamai o le mata o le dragonfly o Zeng Houyi na afua mai Asia i Sisifo. Peitaʻi, aʻo leʻi iai tioata o Zeng Houyi, Saina sa iai tioata, mo se faʻataʻitaʻiga, sa faʻapipiʻiina tioata i luga o le faʻavaa o le pelu a le Tupu o Goujian o Yue, lea e patino i le tioata tulaga ese o le potassium calcium silicate o Saina anamua.

Ina ua mavae le vaitaimi o Taua a Setete, na faia ai e Saina se ituaiga tioata tulaga ese e ta'ua o le tioata silicate lead barium, e masani ona ta'ua o le "lead barium glass", lea ua lauiloa faavaomalo o le faiga tioata sili ona tulaga ese i Saina anamua. I totonu o tuugamau Chu e silia ma le 110 i Changsha, Hunan, e silia ma le 130 fasi ma'a tioata, e aofia ai le cong, mama, bead, ma le tube, na eliina. O nisi o ia mea, o le ma'a tioata e fai si manino ma e faia i le tioata lead barium.

 Ata 1.png

O le mea lea, e lē o se mea fou mai Sisifo le tioata, ma o Changsha foʻi o se tasi o itulagi muamua na faia le tioata. O le tioata taʻitaʻi barium na faia e matuā ese lava mai le tioata sodium calcium i Sisifo. O le mafuaʻaga e lē o Saina ai se tioata sodium calcium e fesoʻotaʻi ma le lē lava o mea mata masani o le sodium carbonate (natural soda ash) mo mea e faʻaaogaina ai le fluxing agents, ma e itiiti sona fesootaʻiga ma tekinolosi.

Mai le 1974 i le 1977, i le Fanuatanu o le Aiga o Cao i Bozhou, Itumalo o Anhui, pe tusa o le 170 TA, e lima tioata fa'apipi'i mafolafola muamua i le lalolagi na eliina. O nisi o pito sa i ai le ele o le apamemea, o lona uiga atonu o nei tioata sa fa'apipi'iina i totonu o fa'avaa apamemea.

E tusa ai ma nei tioata opitika e lima, o suʻesuʻega talafeagai e faʻaalia ai: muamua, e maualuga le manino, e naʻo ni tamaʻi pupuni i totonu, ma e sili ona lelei le faʻalauteleina ma le taulaʻi atu, e faʻaalia ai na faʻaaogaina e tagata anamua ni metotia gaosiga faʻapitoa ma nisi o malamalamaga opitika; Lua, o le tusiga suʻesuʻega a Li Can ma Ma Yanru o loʻo faʻailoa mai ai o le tuufaatasiga o vailaʻau e ese mai le tioata soda lime i Sisifo, ma o le tekinolosi faʻamumu e mafua mai i tekinolosi seramika anamua, ma faʻaiʻu ai o loʻo gaosia i Saina.

I le taimi lava e tasi, ina ua mavae le Eastern Han Dynasty, na toe suia ai le fausaga o tioata Saina. Sa le toe lauiloa le tioata silicate barium lead, ae na aliaʻe mai se isi ituaiga tioata e tulaga ese i Saina, o le tioata silicate lead maualuga, lea na faasolosolo malie ona avea ma mea masani i mea e fai i le fale. Tioata i Saina.

Tolu, o le ipu tioata o le Malumalu o Famen i le vaitaimi o le Tang Dynasty

Ua matuā faʻaleleia atili le manino ma le pupula o tioata silicate e maualuga le lead, ma e mafai foʻi ona faʻapupulaina. O le mea lea, ina ua mavae se vaitaimi o le faʻaputuina o tekinolosi, na lauiloa ai i le taimi o le pulega a Tang ma Song, ma o ipu tioata o le Malumalu o Famen o se tasi o na ipu.

I le 1987, i le Malumalu o Famen o loʻo i Fufeng, Baoji, Shaanxi, na eliina ai se ipu ti tioata ma se fata ti mai le potu i tua o lona maota i lalo o le eleele. O le ipu ti sa manino ma sina lanu meamata, ma sa i ai ni nai pupuni laiti na salalau solo i luga o puipui. O puipui i totonu ma fafo na foliga lamolemole ma fou.

I le maota i lalo o le eleele o le Malumalu o Famen, e 20 oloa tioata na eliina, e 18 o ia mea e fa'a-Asia i Sisifo, ae o ipu lauti ma fata e matua'i tulaga ese lava i Saina ma e patino i oloa tioata e gaosia i Saina.

O le tusiga "Atonu e te le iloa sa i ai fo'i tioata i Saina anamua" na sii mai e le Global Network Finance and Science Popularization China o lo'o fa'ailoa mai ai o se ipu tioata silicate maualuga le lead lea, ae o le tioata silicate maualuga le lead e matua'i 'aina lava i mea e fa'amalūlūina ai ipu fa'asusu. Mulimuli ane, na fa'aaogaina le potassium oxide e sui ai nisi o le lead oxide e fai ai le tioata silicate silicate lead potassium, ma "o lenei ituaiga tioata sa sili atu ona lauiloa mai le ogatotonu i le fa'ai'uga o le Tang Dynasty i le Song Dynasty

O nisi o na mea, sa i ai i le Song Dynasty se aoina tele o mea tioata, e pei o kusi tioata, si'usi'u vine tioata, mea faigaluega e foliga i luga o le fatafata, mea faigaluega e foliga i fuamoa, pine lauulu tioata, ma pine lauulu tioata.

I le aotelega, a o leʻi oo i le Yuan Dynasty, e le gata ina mafai e Saina ona gaosia ituaiga eseese o oloa tioata, ae na ia atiina ae foi ni ituaiga tioata tulaga ese, e le itiiti ifo nai lo Sisifo atoa. Na oo lava i le Tusi a Wei na faamaumauina ai o oloa tioata i totonu o le atunuu i lena taimi sa i ai se "susulu e sili atu ona matagofie nai lo o oloa mai Sisifo". Afai tatou te tilotilo i ai mai le vaaiga o tekinolosi ma le faaaogaina fou, ua manino lava ua sili atu Saina nai lo Sisifo. Ina ua mavae le Yuan Dynasty, sa faaauau pea ona atiina ae le alamanuia gaosi tioata a Saina, ae seia oo i le maeʻa ai o le Industrial Revolution na matua paʻuʻū ai lava i tua atu o Sisifo.

Ma le mea mulimuli, e lē o se mea e ofo ai le mafai ona gaosia tioata i Saina anamua. Auā fo‘i, e to‘atele tagata ua fa‘alogo i le "tioata lanu". O tioata o se ituaiga tioata lanu. O le mea lea, e tusa lava pe leai ni su‘esu‘ega i mea anamua, o le faagasologa o le gaosiga o tioata lanu o lo‘o fa‘amaumauina i tusi anamua, e mafai ona tatou iloa e mafai ona gaosia tioata i Saina anamua. Ae o le mea e ofo ai, pe aisea e manatua ai e le to‘atele o tagata e le mafai ona gaosia tioata i Saina anamua, ma na o le taunuu mai o faifeautalai i Sisifo na mafai ai ona faia Saina? O lenei fesili e matuā mata‘utia le mafaufau i ai.